Przyszłość opieki farmaceutycznej w Polsce

RedakcjaFarmacja 

Środowisko aptekarskie od dawna zabiega o oficjalne wprowadzenie opieki farmaceutycznej w aptekach. Część usług, które wchodzą w jej skład, jest już wprawdzie nieformalnie świadczona w aptekach. Jednak konieczne jest wprowadzenie odpowiedniej ustawy, aby uregulować kwestie prawne oraz znaleźć środki finansowe.

Przyszłość opieki farmaceutycznej w Polsce

Co robi farmaceuta i jaka jest jego rola?

W Polsce wizerunek farmaceuty jest dość ograniczony. Panuje przekonanie, że farmaceuta to osoba, która sprzedaje gotowe leki lub wykonuje je według receptury aptecznej, choć i to zdarza się coraz rzadziej. Jednak wiedza, jaką posiada farmaceuta, jest znacznie szersza. Studia farmaceutyczne są trudne, wymagają ogromnego zaangażowania, dlatego osoby z dyplomem powinny wykorzystywać swoją wiedzę w jak najszerszym zakresie, a nie zamykać się w roli sprzedawcy. 

W krajach zachodnich farmaceuta ma zdecydowanie szersze kompetencje niż w Polsce. Odstajemy w tym obszarze na tle krajów rozwiniętych. Tam opieka farmaceutyczna jest czymś naturalnym i funkcjonuje od dawna. Jej idea powstała ponad 40 lat temu, dokładnie w roku 1975, kiedy opisaną ją w „American Journal of Hospital Pharmacy”. Ówczesna definicja prawidłowej opieki farmaceutycznej zakładała pomoc dla pacjentów w celu zapewnienia im bezpiecznego, ale i racjonalnego stosowania leków. Jej głównym założeniem była zmiana nie tylko wizerunkowa zawodu farmaceuty, ale realne przekształcenie go ze sprzedawcy w partnera lekarza i aktywnego współtwórcę procesu leczenia. Od pierwszej definicji opieki farmaceutycznej, programy wprowadzające ją w życie pojawiły się już niemal we wszystkich najbardziej rozwiniętych krajach.

Dzięki oddaniu w ręce farmaceuty części odpowiedzialności za farmakoterapię, system opieki zdrowotnej funkcjonuje dużo sprawniej. Uprawnienia tej grupy zawodowej są bardzo szerokie, system elektronicznych recept pozwala monitorować przyjmowane przez pacjenta leki, w aptekach dostępne są pomieszczenia przeznaczone na edukację i profilaktykę zdrowotną. To wszystko zapewnia bezpieczeństwo farmakoterapii oraz podnosi jakość życia pacjentów.

Ustawa o zawodzie farmaceuty a opieka farmaceutyczna

Do takiej zmiany roli farmaceuty w Polsce niezbędna jest odpowiednia ustawa o zawodzie farmaceuty oraz środki finansowe. Aktualne przepisy bowiem nie dają farmaceutom możliwości, aby w pełni wykorzystywali swoją wiedzę, którą niewątpliwie posiadają. Choć znają oni leksykon leków niemal na pamięć, w ich obowiązkach kładzie się główny nacisk na właściwą realizację recepty i poinformowanie pacjenta o tańszym zamienniku leku. Zmiany w ustawie i poszerzenie uprawnień aptekarza pozwoliłoby na powszechny dostęp do konsultacji farmaceutycznej. 

Poza oczywistym wprowadzenie ustawy regulującej zawód farmaceuty, konieczna jest też zmiana wizerunku tego zawodu, wzmocnienie jego profesjonalnego charakteru, pokazanie pacjentom, jakie ma możliwości i w jakich sprawach mogą się zgłosić do apteki. Ta zmiana to proces, który będzie wymagał czasu. Nowej roli będą musieli nauczyć się nie tylko farmaceuci, ale także pacjenci korzystający z usług aptecznych.

Korzyści dla pacjenta z wprowadzenia opieki farmaceutycznej

Zmiana ustawy to nie tylko zysk dla samych osób z branży aptekarskiej, wzrost prestiżu zawody czy korzyści finansowe. To przede wszystkim ogromne korzyści dla pacjentów. Wszyscy wiemy, jak trudno zapisać się na wizytę do lekarza. W wielu kwestiach informacje, których pacjenci oczekują od lekarzy, mógłby im udzielić farmaceuta. Jego wiedza jest bowiem szeroka i kompletna. W Polsce lekarzy jest wciąż za mało, a apteki to najłatwiej dostępny element opieki zdrowotnej bez konieczności umawiania wizyty. Łatwiej w przypadku wątpliwości dotyczących sposobu przyjmowania leku, jego dawki, możliwych działań niepożądanych, czy też reakcji z innymi lekami udać się z prośbą o poradę do najbliższej apteki, niż czekać w niekończącej się kolejce do lekarza. 

Środowisko aptekarskie jest zgodne co do tego, że wprowadzenie opieki farmaceutycznej w aptekach jest konieczne i przyniesie korzyść każdej ze stron – lekarzom, farmaceutom oraz pacjentom, a przede wszystkim tym ostatnim. Dzięki takiej usłudze zwiększa się skuteczność farmakoterapii i zmniejsza ryzyko występowania skutków ubocznych leków oraz nieprawidłowego ich przyjmowania. Jest to szczególnie istotne w przypadku pacjentów przewlekle chorych. Przyjmują oni leki zapisywane przez różnych specjalistów, nie zawsze więc są świadomi tego, że mogą one wchodzić w negatywną interakcję. Gdyby opieka farmaceutyczna w Polsce była standardową usługą, farmaceuta miałby możliwość zweryfikowania wszystkich leków, jakie przyjmuje osoba chora, byłby w stanie zminimalizować ryzyko działań niepożądanych, a w przypadku ich wystąpienia mógłby także zalecić odpowiednie środki.

Rola farmaceuty w obecnym systemie zdrowotnym jest niewielka, zdecydowanie za mała w porównaniu z energią, jaką muszą włożyć w naukę i zdobywanie wiedzy osoby podejmujące studia farmaceutyczne. Warto zmienić przepisy tak, aby maksymalnie wykorzystać ich kompetencje.

 

 

RedakcjaFarmacja
Autor

RedakcjaFarmacja

Publikacje tego autora