Witamina C (kwas askorbinowy)

LekMed.Net 

Najpopularniejsza z witamin, szczególnie podawana dzieciom, o lubianym kwaskowym smaku. Najczęściej jest stosowana z myślą o zapobieganiu i leczeniu przeziębień ale czy słusznie? Jaki wpływ ma witamina C na ludzki organizm i gdzie jej szukać? Czy syntetyczne źródła witaminy są równie dobre jak źródła naturalne?

Witamina C (kwas askorbinowy)

Rola witaminy C w ograniźmie człowieka

Witamina C znana też pod nazwą kwas askorbinowy jest niezbędna dla poprawnego funkcjonowania organizmu - brzmi bardzo trywialnie ale w dalszej części tekstu znajdziemy potwierdzenie jej istotnej roli.

Najbardziej znanym zastosowaniem witaminy jest wspomaganie układu odpornościowego i ochrona przed skutkami przeziębień. 
Powszechnie słyszymy, żę nawet jeśli choroba okaże się skuteczniejsza i organizm się podda, w organizmie wcześniej nasyconym witaminą C choroba ma łagodniejszy przebieg, trwa krócej i łatwiej ją wyleczyć a skutki choroby są mniej uciążliwe - niekoniecznie jest to prawda!
W śród farmaceutów panują rozbieżne opinie na ten temat a interpretacje wyników badań są ze sobą sprzeczne.

Pojawiają się jednak opinie, wg których dzieci bez niedoborów witaminy C przechodzą skutki przeziębienia o 14% krócej niż dzieci z niedoborami witaminami. Dla dorosłych skrócenie czasu dochodziło do 8%.
Badania wykazują, że kiedy choroba już się rozwinie jest za późno na to aby jej skutki zmniejszać witaminą C.

Ale zwolennicy teorii o korzystnym wpływie witaminy C na odporność organizmu też mają trochę racji. Wg badań ludzie o intensywnym stylu życia, intensywnie wysilający się fizycznie i przebywający w niskich temperaturach oraz regularnie spożywający witaminę C są narażeni na ryzyko przeziębienia aż do 50% mniej w stosunku do podobnych osób nie nasyconych witamną C.

Jej kwestionowana rola w niszczeniu wirusów i bakterii jest najbardizej popularna ale to tylko jedna z wielu jej zastosowań w organizmie.
Między innymi, organizm wykorzystuje ją do tworzenia tkanki, przez co witamina C ma wpływ na gojenie się ran, siniaków oraz pomaga w spajaniu złamanych kości. Warto ją stosować przy krwawieniu z dziąseł.

Bierze udział w procesach przemiany materii w organizmie: w przemianie węglowodanów, tłuszczów i białek. Pomaga w obniżeniu złego cholesterolu (LDL) i podnosi poziom dobrego cholesterolu (HDL). Hamuje odkładanie cholesterolu w naczyniach krwionośnych - zmniejsza ryzyko chorób serca i układu kriownośnego (m.in. miażdżyca, udar).

Wspomaga organizm w oczyszczaniu z toksyn oraz zmniejsza reakcje alergiczne.

Objawy niedoboru witaminy C

  • trudności w gojeniu się ran
  • zwiększona łamliwość kości
  • bóle mięśniowe
  • zmęczenie, apatia, senność i brak apetytu
  • ogólne osłabienie
  • szkorbut (gnilica) - obecnie występuje bardzo rzadko - objawiający się kwawieniem z dziąseł, obrzękami dziąseł, wypadaniem zębów
  • możliwe obniżenie odporności na zakażenia i przeziębienia

Skutki przedawkowania witaminy C

Witamina C w dużych dawkach nie jest szkodliwa ale może sprzyjać tworzeniu się kamieni w nerkach. Bardzo duże dawki mogą powodować biegunki i wymioty oraz zwiększone oddawanie moczu.
W normalnych warunkach trudno jest jednak przedawkować witaminę C - organizm jej nie magazynuje a nadmiar jest wydalany z moczem.

Najbogatsze źródła witaminy C w pożywieniu (naturalne)

  • dzika róża
  • rokitnik
  • czarna pożeczka
  • natka pietruszki
  • czerwona papryka
  • brukselka
  • zielona papryka
  • kalafior
  • szpinak
  • truskawki
  • poziomki
  • kiwi
  • kapusta czerwona
  • cytryny
  • pomarańcze
  • kapusta biała

Powszechnie utarło się, że cytryny i w ogóle owoce cytrusowe są najbogatszym źródłem witaminy C. W rzeczywistości czarna pożeczka, papryka czerwona są aż 3 razy bogatsze w jej zawartość.
Układając posiłek dla dziecka dbajmy o to, aby posiłek składał się z któregoś z wymienionych składników, podajmy soki na bazie czarnej pożeczki, aronii lub żurawiny.

Przy diecie bogatej w wymienione wyżej produkty prawdopodobnie nie ma potrzeby stosowania tabletek z witaminą.

Jakość warzyw i owoców a zawartość witaminy C

Wysoka temeratura (np. gotowanie, piecznie, smażenie) powoduje znaczne straty w zawartości witaminy C. Witamina jest również wrażliwa na światło i powietrze - podsuszone warzywa i owoce nie są już tak bogate w witamię C jak wtedy, kiedy były świeże (straty sięgają nawet 80%). 

Dlatego

  • produkty najlepiej spożywać świeże i surowe
  • sałatki i surówki należy przygotowywać ze świeżych warzyw i najlepiej krótko przed podaniem
  • unikać obierania skórki - najwięcej witaminy C jest bezpośrednio pod skórką owoców i warzyw. Jeśli już obieramy skórkę, neleży to robić jak najcieniej.

 

LekMed.Net
autor

LekMed.Net